Μαθαίνω να κυκλοφορώ με ασφάλεια: Η εκπαιδευτική μας διαδρομή στον 1ο θεματικό κύκλο

Στο πλαίσιο του νέου Αναλυτικού Προγράμματος Σπουδών για την Προσχολική Εκπαίδευση, ολοκληρώσαμε τον πρώτο θεματικό κύκλο του άξονα «Ζω καλύτερα – Ευ ζην», ο οποίος αφορούσε την υγεία και την ασφάλεια στον δρόμο, με τίτλο «Τον ΚΟΚ αγαπώ, με ασφάλεια κυκλοφορώ». Ο γενικός στόχος του προγράμματος ήταν τα παιδιά να γνωρίσουν τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, να εξοικειωθούν με τον τρόπο που κινούνται τα οχήματα και οι πεζοί, να κατανοήσουν βασικούς κανόνες οδικής συμπεριφοράς και να αναπτύξουν δεξιότητες ασφαλούς μετακίνησης, αντίληψης και πρόληψης κινδύνων. Η εκπαιδευτική διαδικασία σχεδιάστηκε με γνώμονα τις αρχές της βιωματικής και διερευνητικής μάθησης, ώστε οι μαθητές και οι μαθήτριες να αποκτήσουν ουσιαστικές εμπειρίες μέσα από παιχνίδι, παρατήρηση, συνεργασία και ενεργή συμμετοχή σε ποικίλες μαθησιακές καταστάσεις.

Αφετηρία της θεματικής αποτέλεσε το παραμύθι «Καλώς τον κ. ΚΟΚ», το οποίο λειτούργησε ως εισαγωγικό ερέθισμα και βοήθησε τα παιδιά να κατανοήσουν με τρόπο προσιτό και αφηγηματικό την έννοια των κανόνων κυκλοφορίας, τη λειτουργία των σημάτων, τη σπουδαιότητα της προσοχής στον δρόμο και τον ρόλο που έχει η υπεύθυνη στάση κάθε πολίτη. Μέσα από συζήτηση, επεξεργασία εικόνων και ερωτήσεις αναστοχασμού, τα παιδιά διατύπωσαν ιδέες, μοιράστηκαν εμπειρίες από την καθημερινότητά τους και άρχισαν να διαμορφώνουν την προσωπική τους αντίληψη για την οδική ασφάλεια.

Στη συνέχεια, κάθε παιδί αποτύπωσε στο χαρτί το μέσο μεταφοράς που χρησιμοποιεί για να έρθει στο νηπιαγωγείο. Η δράση αυτή λειτούργησε ως αφορμή για να μιλήσουμε για τις καθημερινές διαδρομές, για το ποιος μας συνοδεύει, πώς κινούμαστε με ασφάλεια και τι προσέχουμε στη διαδρομή. Από τις ζωγραφιές δημιουργήσαμε μια ομαδική αφίσα, ενώ παράλληλα συγκροτήσαμε έναν πίνακα διπλής εισόδου, τα μέσα μεταφοράς και ποια χρησιμοποιούμε. Τα παιδιά ταξινόμησαν τις πληροφορίες, ενίσχυσαν τον μαθηματικό συλλογισμό, την οργάνωση δεδομένων και τη δυνατότητα ανάγνωσης πρώιμων στατιστικών αναπαραστάσεων. Ο πίνακας βοήθησε να αντιληφθούν οι μαθητές τις ποσότητες, τις ομοιότητες, τις διαφορές και τις κατηγορίες που προέκυψαν.

Η διερεύνηση συνεχίστηκε με παιχνίδι ρόλων, καθώς οι καρέκλες της τάξης μετατράπηκαν σε λεωφορείο. Ένα παιδί ανέλαβε τον ρόλο του οδηγού και οι υπόλοιποι έγιναν επιβάτες που έπρεπε να τηρούν τους κανόνες της μετακίνησης: να φορούν ζώνη, να παραμένουν καθιστοί, να ανεβαίνουν και να κατεβαίνουν με προσοχή. Η δραστηριότητα αυτή συνέβαλε στην κατανόηση της λειτουργίας των μέσων μεταφοράς, στην ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων και στην ανάληψη ρόλων με υπευθυνότητα, ενώ παράλληλα ενίσχυσε τη γλωσσική έκφραση καθώς τα παιδιά περιέγραφαν τη διαδρομή, τα συναισθήματα και τις παρατηρήσεις τους.

Σημαντική παιδαγωγική εμπειρία αποτέλεσε και η μεταμόρφωση της τάξης και της αυλής σε οδικό δίκτυο. Με τη συνοδεία μουσικής, τα παιδιά κινήθηκαν ελεύθερα ως αυτοκίνητα, ποδήλατα ή μηχανάκια, μαθαίνοντας να συντονίζουν τις κινήσεις τους και να προσαρμόζουν τη συμπεριφορά τους ανάλογα με τα σήματα του φωτεινού σηματοδότη. Η εναλλαγή πράσινου, πορτοκαλί και κόκκινου ενίσχυσε την ικανότητα αυτορρύθμισης και λήψης αποφάσεων, ενώ το παιχνίδι έδωσε χώρο για έκφραση, δημιουργικότητα και φυσική δραστηριότητα. Παράλληλα, εφαρμόσαμε τεχνικές χαρτοδιπλωτικής μέσα από τις οποίες τα παιδιά κατασκεύασαν φόρμουλες/αγωνιστικά αυτοκίνητα, αναπτύσσοντας λεπτή κινητικότητα, συγκέντρωση και φαντασία.

  

Η χρήση της εκπαιδευτικής ρομποτικής ενσωματώθηκε στη θεματική με ιδιαίτερα θετικό τρόπο. Αρχικά τα παιδιά κινήθηκαν πάνω στην πίστα ακολουθώντας τα βελάκια και τα φανάρια βιωματικά, αναπαριστώντας την πορεία ενός οχήματος. Στη συνέχεια, πέρασαν στο επίπεδο του προγραμματισμού, όπου έπρεπε να εισάγουν τις σωστές εντολές ώστε να φτάσει η φόρμουλα/αγωνιστικό αυτοκίνητο στον προορισμό του με ασφάλεια. Μέσα από αυτό το παιχνίδι ανέπτυξαν αλγοριθμική σκέψη, χωρική αντίληψη, ικανότητα επίλυσης προβλημάτων και συνεργασία με τα μέλη της ομάδας τους.

 

Η ομαδική δημιουργία του «χωριού μας» με υλικά κολάζ αποτέλεσε ακόμη μία σημαντική στιγμή της θεματικής. Τα παιδιά σχεδίασαν και τοποθέτησαν σπίτια, φανάρια, σήματα, δρόμους, πλατεία, δέντρα και βενζινάδικο, σχηματίζοντας έναν χάρτη που αναπαριστά το οικείο τους περιβάλλον. Με τον τρόπο αυτό κατανόησαν καλύτερα πώς οργανώνεται ένας οικισμός, ποια στοιχεία εξασφαλίζουν την ασφάλεια των κατοίκων και πώς αλληλεπιδρούν οι άνθρωποι και τα οχήματα μέσα στον χώρο. Η συνεργασία των ομάδων ενίσχυσε την κοινωνική συνοχή και την ικανότητα λήψης κοινών αποφάσεων.

 

Η θεματική ολοκληρώθηκε με λογοτεχνικές και μουσικές αναφορές που ενίσχυσαν την πολιτισμική διάσταση της μάθησης. Τα παιδιά παρακολούθησαν το έμμετρο παραμύθι «Ο φίλος μου ο ποδηλατάκιας», το οποίο προωθεί την ασφαλή χρήση του ποδηλάτου, και άκουσαν τη μελοποιημένη «Ποδηλάτισσα» του Οδυσσέα Ελύτη, συνδέοντας τον κόσμο της ποίησης με την καθημερινή εμπειρία του δρόμου.

Μέσα από όλες αυτές τις δραστηριότητες, τα παιδιά ανέπτυξαν δεξιότητες προσοχής, αυτοελέγχου και αναγνώρισης κινδύνων, καλλιέργησαν υπεύθυνες στάσεις απέναντι στη μετακίνηση, εξοικειώθηκαν με βασικούς κανόνες οδικής συμπεριφοράς και ενίσχυσαν τη συνεργασία και την κριτική τους σκέψη. Ο πρώτος θεματικός κύκλος ολοκληρώθηκε με ενθουσιασμό, ουσιαστική συμμετοχή και σημαντικές μαθησιακές κατακτήσεις, θέτοντας ισχυρές βάσεις για τα επόμενα πεδία διερεύνησης του προγράμματος «Ζω καλύτερα – Ευ ζην».