Μικροί Ερευνητές της Παράδοσης: Ελληνικά Αποκριάτικα Έθιμα

Στο πλαίσιο της θεματικής προσέγγισης των Αποκριών και με στόχο τη γνωριμία των παιδιών με στοιχεία της ελληνικής λαϊκής παράδοσης, υλοποιήθηκε στο νηπιαγωγείο μας μια βιωματική εκπαιδευτική δράση με άξονα τα αποκριάτικα έθιμα από διάφορες περιοχές της Ελλάδας.

Αρχικά, μέσα από την αξιοποίηση πολυτροπικού εκπαιδευτικού υλικού (εκπαιδευτικά βίντεο, φωτογραφικό υλικό και εποπτικές εικόνες), τα παιδιά ήρθαν σε επαφή με ποικίλα καρναβαλικά έθιμα που πραγματοποιούνται σε διαφορετικούς τόπους της χώρας. Η διαδικασία αυτή ενίσχυσε την παρατηρητικότητα, τη σύγκριση πολιτισμικών στοιχείων και την ανάπτυξη του προφορικού λόγου μέσω συζήτησης και ανταλλαγής απόψεων.

Οι εκπαιδευτικοί, παρατηρώντας το αυξημένο ενδιαφέρον των παιδιών, προχώρησαν σε μια μαθητοκεντρική διαδικασία συναπόφασης. Τα παιδιά εξέφρασαν την επιθυμία να γνωρίσουν καλύτερα συγκεκριμένα έθιμα και να τα παρουσιάσουν στους γονείς τους. Μετά από συζήτηση στην ολομέλεια, επιλέχθηκαν τρία έθιμα:

•     οι Κουδουνοφόροι του Σοχού

•     οι Φανοί της Καστοριάς

•     οι Γενίτσαροι και οι Μπούλες της Νάουσας

Στη συνέχεια, τα παιδιά και οι εκπαιδευτικοί χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες, μία για κάθε έθιμο. Η διερευνητική μάθηση υποστηρίχθηκε μέσα από ποικίλες πηγές (βιβλία, εικόνες, βίντεο και παραδοσιακά τραγούδια), ώστε τα παιδιά να συλλέξουν πληροφορίες και να οικοδομήσουν σταδιακά τη γνώση γύρω από τα πολιτισμικά χαρακτηριστικά κάθε εθίμου. Κάθε παιδί ανέλαβε έναν μικρό ρόλο παρουσίασης, ενισχύοντας την αυτοπεποίθηση και τη συμμετοχική μάθηση.

Ακολούθησαν δημιουργικές δραστηριότητες εικαστικής έκφρασης, κατά τις οποίες τα παιδιά κατασκεύασαν αντικείμενα που σχετίζονταν με τα έθιμα, όπως μάσκες, καπέλα, κουδούνια και σπαθιά. Οι δραστηριότητες αυτές συνέβαλαν στην ανάπτυξη της λεπτής κινητικότητας, της δημιουργικότητας και της συμβολικής αναπαράστασης.

Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν πρόβες για την οργάνωση της παρουσίασης, όπου τα παιδιά εξασκήθηκαν στα λόγια και στα τραγούδια τους μέσα από διαδικασίες δραματοποίησης και ομαδικής συνεργασίας.

Την Πέμπτη το πρωί, σε κλίμα χαράς και δημιουργικής προσμονής, τα παιδιά υποδέχτηκαν τους γονείς τους στο σχολείο και παρουσίασαν όσα έμαθαν, δραματοποιώντας τα έθιμα που μελέτησαν. Η ενεργός συμμετοχή των παιδιών και η θετική ανταπόκριση των γονέων ενίσχυσαν την αξία της βιωματικής μάθησης και της σύνδεσης σχολείου–οικογένειας.

Στο τέλος της παρουσίασης, παιδιά και γονείς συμμετείχαν όλοι μαζί στο παραδοσιακό παιχνίδι-τραγούδι «Πιπέρι», όπου τα παιδιά τραγουδούσαν και επέλεγαν μέρη του σώματος που «ψιλοκοπανίζονται», ενισχύοντας τη σωματική έκφραση και τη διασκέδαση μέσα από το ρυθμό.

Η γιορτή ολοκληρώθηκε με το ιδιαίτερα αγαπημένο αποκριάτικο δρώμενο του αλευροπόλεμου, προσφέροντας σε όλους μια χαρούμενη εμπειρία συνεργασίας και παιχνιδιού. Με αυτόν τον τρόπο, τα παιδιά βίωσαν την παράδοση όχι μόνο ως γνώση αλλά ως ζωντανή εμπειρία, κλείνοντας τη γιορτή των Αποκριών με τον πιο διασκεδαστικό και δημιουργικό τρόπο.