Από το απλό στο σύνθετο: όταν η μάθηση εξελίσσεται μέσα από τη δράση και τη φαντασία

 

Στην εκπαιδευτική πράξη του νηπιαγωγείου, συχνά μια φαινομενικά απλή δραστηριότητα μπορεί να αποτελέσει την αφετηρία για μια πολυδιάστατη μαθησιακή εμπειρία. Μια τέτοια εμπειρία βιώσαμε αυτή την εβδομάδα, μέσα από δραστηριότητες εμπνευσμένες από την περίοδο των Αποκριών, οι οποίες εξελίχθηκαν οργανικά, ακολουθώντας τα ενδιαφέροντα, τις ιδέες και τις πρωτοβουλίες των παιδιών.

Η αρχική δραστηριότητα αφορούσε την επαφή των παιδιών με τον γραπτό λόγο. Οι εκπαιδευτικοί παρουσίασαν φύλλο εργασίας με λέξεις σχετικές με τα καρναβάλια (καρναβάλι, μάσκα, Απόκριες), καλώντας τα παιδιά να τις παρατηρήσουν, να προσπαθήσουν να τις αποκωδικοποιήσουν και να τις «διαβάσουν». Στη συνέχεια, τα παιδιά επιχείρησαν να γράψουν τις λέξεις, ενισχύοντας τη σύνδεση προφορικού και γραπτού λόγου και αναπτύσσοντας τη φωνολογική τους επίγνωση.

Με αφορμή αυτή την προσπάθεια ακολούθησε συζήτηση για τις αποκριάτικες στολές η οποία ανέδειξε τον κλόουν ως μία από τις πιο αναγνωρίσιμες φιγούρες του καρναβαλιού. Οι εκπαιδευτικοί εκμεταλλευόμενοι τεξέλιξη της συζήτησης έθεσαν ερωτήσεις διερεύνησης («Πώς είναι ένας κλόουν; Τι τον κάνει ξεχωριστό;») και τα παιδιά οδηγήθηκαν στη δημιουργική αποτύπωση ενός κλόουν στο χαρτί, αξιοποιώντας παρατηρητικότητα, φαντασία και εικαστική έκφραση. Η δραστηριότητα αυτή ενίσχύσε την προσωπική έκφραση και την αισθητική ανάπτυξη των παιδιών.

Στη συνέχεια, οι μάσκες αποτέλεσαν το βασικό υλικό για μια σειρά μαθηματικών και συνεργατικών δραστηριοτήτων. Τα παιδιά ταξινόμησαν πλαστικοποιημένες μάσκες με βάση το χρώμα, τις κατέγραψαν ποσοτικά, συνέκριναν ομάδες ως προς το πλήθος, πραγματοποίησαν απλές προσθέσεις και αφαιρέσεις, και διερεύνησαν προβλήματα καθημερινής μαθηματικής λογικής π.χ. αν επαρκούν οι μάσκες για όλες τις εκπαιδευτικούς και ποιες ομάδες καλύπτουν αυτή την ανάγκη, ποιες ομάδες μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για όλα τα αγόρια, ποιες για όλα τα κορίτσια κλπ. Μέσα από βιωματικό και παιγνιώδη τρόπο, καλλιεργήθηκαν βασικές μαθηματικές έννοιες και δεξιότητες.

Ακολούθως, τα παιδιά εργάστηκαν σε ομάδες, λαμβάνοντας ίσο αριθμό από μάσκες και με οδηγία να δημιουργήσουν ελεύθερα ένα σχέδιο της επιλογής τους. Η ομαδική αυτή δραστηριότητα ανέδειξε τη συνεργασία, τη διαπραγμάτευση ιδεών, τη λήψη αποφάσεων και τη δημιουργική σκέψη. Τα αποτελέσματα εντυπωσίασαν: τετράγωνο, καρδιά, τσουλήθρα, αερόστατο, γράμματα, ακόμη και μια ανθρώπινη φιγούρα που πηγαίνει στα καρναβάλια. Η δράση αυτή ενίσχυσε την ολιστική μάθηση, συνδυάζοντας μαθηματικές έννοιες, χωρική αντίληψη, δημιουργικότητα και κοινωνικές δεξιότητες.

Η εμπειρία ολοκληρώθηκε με αναστοχασμό, καθώς κάθε παιδί εξέφρασε ποιο σχέδιο του άρεσε περισσότερο και για ποιον λόγο π.χ. 

• γιατί η τσουλήθρα είναι το αγαπημένο μου παιχνίδι
• γιατί έχει το αγαπημένο μου χρώμα
• γιατί είναι πολύχρωμο
• γιατί είναι η καλύτερη ιδέα
• γιατί τα καρναβάλια πλησιάζουν και μου αρέσουν
• γιατί έχει το γράμμα από το όνομά μου ...

Μέσα από τον προφορικό λόγο, τα παιδιά ανέπτυξαν την ικανότητα επιχειρηματολογίας, την έκφραση συναισθημάτων και τον σεβασμό στη διαφορετική άποψη, στοιχεία που συνδέονται άμεσα με την καλλιέργεια της αυτοεκτίμησης και της ενσυναίσθησης.

Η συγκεκριμένη μαθησιακή διαδρομή αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς, στο νηπιαγωγείο, η μάθηση δεν είναι γραμμική αλλά εξελικτική, αναδυόμενη και βαθιά συνδεδεμένη με τα ενδιαφέροντα των παιδιών. Μέσα από ένα απλό έναυσμα, ενεργοποιήθηκαν πολλαπλοί τομείς ανάπτυξης, επιβεβαιώνοντας τον παιδοκεντρικό και ολιστικό χαρακτήρα του Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Σπουδών.